Łożyska wieńcowe PRT: kiedy dopłacić, a kiedy oszczędzić

W wielu konstrukcjach łożyska wieńcowe są dobierane „na zapas”, a potem to właśnie nadmiar parametrów podbija koszt projektu. Zasada jest prosta: najtańsze rozwiązanie, które działa, jest najlepsze – o ile jest dopasowane do obciążeń i środowiska pracy. W tym artykule pokazujemy, jak porównać łożyska wieńcowe iglidur PRT i świadomie wybrać wariant standardowy lub ekonomiczny.

---

Co łączy wszystkie łożyska wieńcowe PRT

Niezależnie od tego, czy wybierasz wersję standardową, czy ekonomiczną alternatywę, w rodzinie iglidur PRT dostajesz te same fundamenty: praca bez smaru i bezobsługowość, prosty montaż oraz produkcja w Niemczech.

Warto też pamiętać, że łożyska wieńcowe iglidur PRT nie bazują na elementach tocznych, tylko na elementach ślizgowych wykonanych z materiałów iglidur, co upraszcza eksploatację w wielu aplikacjach (brak dosmarowywania, mniejsze ryzyko „zbierania” zanieczyszczeń przez smar).

5 szybkich porównań: gdzie realnie oszczędzisz na łożyskach wieńcowych

Poniżej prezentujemy pięć typowych „par” porównawczych z cenami i poziomami oszczędności. Potraktuj je jako punkt startu do doboru, a nie sztywny cennik (ceny i progi ilościowe mogą się zmieniać).

Lekkie łożyska wieńcowe: oszczędność do 70%

• PRT-02-30-AL: niska masa, pierścień zewnętrzny z anodowanego aluminium, większa stabilność i zdolność przenoszenia wyższych momentów zginających.
• PRT-05-15-PC: ekonomiczne łożysko w całości z polimeru, połączenie materiałów iglidur M260 i P4, wykonanie w co najmniej 97% z regranulatów.

Kiedy dopłacić do PRT-02-30-AL: gdy liczą się momenty i sztywność (np. dłuższe ramię siły, większa „dźwignia”, większe obciążenia boczne). Kiedy wybrać PRT-05-15-PC: gdy obciążenia są umiarkowane, a priorytetem jest koszt i masa.

Wysoka nośność: oszczędność do 66%

• PRT-01-20: wysoka odporność na zużycie, duże obciążenia i wysoka sztywność, aluminiowa obudowa.
• PRT-02-20-LC: wariant niskokosztowy, niska masa, dobra nośność.

Praktyczna wskazówka: dla serii PRT-02 dane pokazują, że wariant aluminiowy ma wyższy dopuszczalny moment zginający niż LC przy tej samej średnicy, co bywa decydujące w „wąskich” konstrukcjach.

Odporność na media i wymagające środowisko: oszczędność do 85%

• PRT-04-100: uniwersalne, modułowe (łatwe do wymiany i rozbudowy), z odniesieniem do testu emisji cząstek w clean room zgodnym z normami Fraunhofer IAF.
• PRT-06-100-OE: do 85% bardziej ekonomiczne, o połowę niższe od PRT-04 (przy wysokości 8 mm), pod małe przestrzenie montażowe, obudowa aluminium lub stal nierdzewna, dostępne elementy ślizgowe zgodne z FDA.

Kiedy PRT-04: gdy chcesz rozbudowy modułowej, funkcji dodatkowych i potwierdzonej przydatności do clean room.
Kiedy PRT-06: gdy kluczowe są gabaryty i koszt, a wymagania środowiskowe nadal są istotne (np. higiena, media, materiały zgodne z FDA).

Wytrzymałe łożyska wieńcowe: oszczędność do 60%

• PRT-01-30: wysoka odporność na zużycie, duże obciążenia, wysoka sztywność, obudowa z aluminium.
• PRT-02-30-ECO: ekonomiczne, wykonane w co najmniej 97% z regranulatu, rozwiązanie bardziej zrównoważone.

Dobry kompromis: jeśli parametry serii PRT-02 są wystarczające dla Twoich obciążeń, „ECO” bywa sposobem na obniżenie kosztu bez dokładania ryzyka smarowania i serwisu.

Gdy liczy się oprawa aluminiowa i gabaryt: oszczędność do 17%

Na stronie porównawczej pojawia się zestawienie, w którym w praktyce porównujesz „klasę konstrukcji” i „zabudowę”:

• PRT-01-100: prosty montaż, wymienne elementy ślizgowe, wysoka odporność na zużycie, duże obciążenia i sztywność.
• PRT-04-100: lżejsze o 60% i oszczędzające 50% miejsca w porównaniu z PRT-01, możliwość zastosowania w clean room, modułowość.

To dobry przykład, że „drożej” lub „taniej” nie zawsze oznacza „lepiej lub gorzej” – czasem płacisz za konkretną przewagę montażową.

Jak dobrać łożyska wieńcowe PRT bez przewymiarowania?

Zanim wybierzesz serię i wariant, odpowiedz sobie na 6 pytań:

1. Jakie obciążenia i momenty (w tym moment zginający) realnie występują?
   Drobna różnica w sztywności i dopuszczalnym momencie zginającym może decydować o stabilności całego układu.
2. Czy w konstrukcji występuje obciążenie na ramieniu lub duże obciążenia boczne?
   Jeśli tak, częściej wygrywa wariant o wyższej stabilności (np. aluminium w PRT-02).
3. Ile masz miejsca na montaż (wysokość i średnica)?
   W ciasnych zabudowach liczy się każdy mm, a niska wysokość może przesądzić o wyborze.
4. Jakie media i warunki pracy występują (chemia, wilgoć, higiena, clean room)?
   Dla części aplikacji ważne będą np. wymagania clean room lub FDA.
5. Czy potrzebujesz modułowości i funkcji dodatkowych (np. ogranicznik kąta, przekładnie, zablokowanie pozycji)?
   System modułowy PRT-04 jest rozwijany właśnie pod takie scenariusze.
6. Czy w projekcie ważna jest masa i ślad środowiskowy (regranulat)?
   Warianty ECO/LC i część serii PRT-05 są powiązane z regranulatami, co może wspierać cele zrównoważonego rozwoju.

Podsumowanie

Łożyska wieńcowe PRT w wersjach standard i ekonomicznych mają wspólne kluczowe zalety: bezsmarowość, bezobsługowość i prosty montaż. Oszczędności robi się wtedy, gdy nie dopłacasz za niewykorzystane parametry (sztywność, momenty, modułowość, wymagania środowiskowe). Najczęstsze „wybory ekonomiczne” dotyczą serii LC/ECO i rozwiązań w całości z polimeru, szczególnie gdy obciążenia nie są skrajne. Gdy liczą się momenty i stabilność, często wygrywa wariant z pierścieniem aluminiowym (przykładowo w serii PRT-02). Konfigurator PRT to najszybszy sposób, by przejść od wymagań do doboru i weryfikacji żywotności.

Jeśli potrzebujesz pomocy w doborze odpowiedniego łożyska PRT skontaktuj się z naszym ekspertem, Michałem Obrębskim (mobrebski@igus.net). Odpowie na wszystkie pytania, skonfiguruje i dobierze odpowiednie rozwiązanie.